Xôi khúc đặc sản Hà thành

Xôi khúc được làm từ rau khúc xanh non mọc ở chân ruộng, ven sông. Xôi khúc ngon là thứ xôi dậy mùi thơm của rau khúc, có vị dẻo và căng mịn của hạt xôi, độ bùi bở của nhân đậu xanh và vị nồng của hạt tiêu. Khi nắm xôi còn đang thơm dẻo và nóng hổi, hãy thưởng thức ngay để tận hưởng cái dư vị ngây ngất còn đậm mùi thơm của xôi.

Người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ thường làm xôi khúc vào mùa lá khúc - khoảng tháng 3 âm lịch khi những cơn mưa phùn mùa xuân còn sót lại, hay ngày tám (tháng 8) khi trên những thửa ruộng đã gặt xong, lá khúc mọc quanh bờ.

Có lẽ với nhiều người, xôi khúc không có gì lạ nữa, nhưng để ăn một chiếc bánh khúc ngon thì chẳng đâu bằng Hà Nội trong thời tiết se lạnh cuối thu đầu đông. Bạn sẽ suýt xoa vì vừa ăn vừa thổi. Những ở Hà Nội bây giờ, xôi khúc được làm nhiều và thưởng thức quanh năm. Nhưng lẽ thường, phải đến mùa rau khúc (tháng 2, tháng 3 Âm lịch) thì thưởng thức xôi khúc mới đậm hương vị nhất. Những ngày này, vào buổi sớm, khi nhánh lá khúc còn tươi non và mơn mởn trong màn sương, người ta đã hái rau về, rửa sạch và giã nhuyễn, rồi vắt kỹ bỏ bớt xơ, đem trộn với bột gạo nếp, gạo tẻ để làm vỏ xôi. Kinh nghiệm dân gian dạy rằng, muốn xôi khúc có hương vị thơm đặc trưng, ta nên chọn loại rau khúc nếp có lá bản nhỏ. Rau được hái đương lúc ra hoa là tốt nhất, bởi hoa khúc càng già thì hương vị xôi càng đậm. Với mùa không có rau khúc, ta có thể thay thế bằng su hào, hay rau muống xanh, nhưng vị của vỏ xôi sẽ không hấp dẫn như làm từ rau khúc.

Nguyên liệu chính để làm nhân xôi khúc là đậu xanh bỏ vỏ và được ngâm bở, đem đồ chín tới, giã thật mịn và viên lại bằng quả trứng gà có điểm xuyết thêm mấy miếng thịt ba chỉ thái hạt lựu và rắc chút hạt tiêu cho dậy mùi. Sau khi dàn mỏng lớp vỏ bao kín nhân bánh, ta xếp nhẹ nhàng những nắm xôi vào chõ như đồ xôi, mỗi lớp bánh lại rắc một lượt gạo nếp ngon đã ngâm kỹ làm áo. Sau đó, đậy vung thật chặt, đun lửa thật đều cho nước sôi, kể từ khi nước sôi cho đến lúc bánh chín hết chừng tàn 1 que hương (khoảng 45 phút) thì xôi sẽ chín.

Khi thưởng thức xôi khúc bạn sẽ cảm nhận được dường như mùa đông Hà Nội ấm áp hơn với món xôi khúc dậy mùi thơm và đậm chất hương quê. Nếu có dịp tới Hà Nội, mời bạn hãy thử hương vị dẻo, thơm, bùi, béo của loại xôi khúc này.